Η περιπέτεια τεσσάρων χρόνων με τη "γη υψηλής παραγωγικότητας",  για μας και χιλιάδες οικιστές σ' όλη την Ελλάδα έλαβε τέλος με νομοθετική ρύθμιση.  Ψηφίσθηκε από τη Βουλή στις 8.9.2011 η παρακάτω ρύθμιση: «Οι διατάξεις της παραγράφου 6 του άρθρου 56 του ν. 2637/1998, όπως αυτή αντικαταστάθηκε με την παράγραφο 37 του άρθρου 24 του ν. 2945/2011 και τροποποιήθηκε με την παρ. 7 του άρθρον 9 του ν. 3851/2010 (ΦΕΚ Α' 85) αρχίζει να ισχύει δέκα ημέρες μετά τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της κοινής υπουργικής απόφασης των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που εκδίδεται κατά τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 56. Συμβολαιογραφικές πράξεις που συντάχτηκαν μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος και αφορούν εκτάσεις του άρθρου 56 του ν. 2637/1998, είναι έγκυρες και ισχυρές εφόσον δεν ακυρώθηκαν με αμετάκλητη δικαστική απόφαση».
Λέω η περιπέτεια και "για μας", γιατί από την αρχή παλέψαμε το θέμα πολιτικά και νομικά μέχρι που να διωχθούμε δικαστικά για παράβαση καθήκοντος "για πλήθος εγκληματικών πράξεων" -για αδειοδοτήσεις μονάδων χαμηλής όχλησης- σε περιοχές υποτιθέμενης "γης υψηλής παραγωγικότητας"! (Σε παράρτημα του άρθρου η σχετική απολογία μου με την νομική πλευρά της υπόθεσης)

Η ιστορία με τη "γη υψηλής παραγωγικότητας" είναι πολιτικά αποκαλυπτική. 
Η περιπέτεια ξεκίνησε το 2007 όταν κατηγορηθήκαμε από τον τότε νομάρχη Χανίων κ. Γρηγόρη Αρχοντάκη ότι αλλάξαμε τις χρήσεις γης σε μια περιοχή των Χανίων που ήταν "γη υψηλής παραγωγικότητας" εκδίδοντας βιοτεχνικές άδειες.  Αυτό ήταν η αρχή και η αιτία να πέσει και ο ίδιος στην παγίδα στην συνέχεια. Το πρόβλημα που βρέθηκε μπροστά του αμέσως μετά ήταν να υπογράφει η όχι άδειες σ΄αυτές τις περιοχές.  Άρχισε να ζητά από τα υπουργεία να ξεκαθαρίσουν το θέμα,  να φέρνει και ξαναφέρνει το θέμα στο νομαρχιακό Συμβούλιο για να πάρει αυτό τελικά την ευθύνη των αδειοδοτήσεων. Έτσι ξέφυγε το θέμα, πήρε δικαστικό δρόμο, οι υπηρεσίες αρνούνταν να εκδίδουν άδειες, οι τράπεζες να χορηγούν δάνεια, οι συμβολαιογράφοι να συντάσσουν συμβόλαια. Από το 2010 το θέμα πήρε πανελλαδικές διαστάσεις με την "φροντίδα" του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Χιλιάδες άνθρωποι έμπλεξαν μιας και δεν μπορούσαν να πραγματοποιήσουν καμιά δικαιοπραξία που είχε ως σκοπό την εκτός σχεδίου δόμηση όπως και να λάβουν καμιά επαγγελματική άδεια.

Στη διαδρομή αναδείχτηκαν ορισμένα  καίρια πολιτικά ζητήματα, τα οποία -είναι μεν γνωστά, αλλά- χρειάζεται να ξαναειπωθούν ως πολιτικά συμπεράσματα αυτής της ιστορίας. 

1.     Η Βουλή των Ελλήνων και τα κυβερνητικά κόμματα ψηφίζουν νόμους γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι δεν θα εφαρμοστούν ποτέ ή χωρίς να γνωρίζουν τι ψηφίζουν.  Η συνταγή είναι παλιά: οι νόμοι για την εφαρμογή τους προβλέπουν μια σειρά εκτελεστικά προεδρικά διατάγματα και υπουργικές αποφάσεις τα οποία δεν εκδίδονται. Έτσι έγινε και με τους νόμους 2637/1998 και την τροποποίησή του 2945/2001 που εισήγαγαν τον όρο "γη υψηλής παραγωγικότητας" και απαγόρευσαν κάθε αλλαγή χρήσης της! Η πρόθεση του νομοθέτη ήταν "δήθεν" να προστατευθεί η αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας με την απαγόρευση κάθε είδους δόμησης σ΄αυτήν, την ίδια ώρα βέβαια που διατηρείται ατόφιο το καθεστώς της εκτός σχεδίου δόμησης με άλλους νόμους!!!

2.     Οι Υπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης και ΠΕΚΑ που κλήθηκαν στην πορεία από το 2007 να ξεκαθαρίσουν το θέμα το χειρίστηκαν με τον πιο ανεύθυνο και υποκριτικό τρόπο ώστε να το περιπλέξουν περισσότερο. Αφού επί μερικά χρόνια κώφευαν, το 2010 η κ. Κατερίνα Μπατζελή (μια μέρα πριν την αποπομπή της από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης) και η κ. Σούλα Μπιρμπίλη υπουργός ΠΕΚΑ υπέγραψαν Απόφαση (ΚΥΑ 168040/2010 ΦΕΚ Β’1528/2010) καθορισμού κριτηρίων με τα οποία το 80% περίπου του εθνικού χώρου θα χαρακτηριζόταν "γη υψηλής παραγωγικότητας"!  Ακολούθησε ο Κώστας Σκανδαλίδης ο οποίος με πονηριά πήγε να ξεφύγει από το πρόβλημα χωρίς να δώσει λύση.

3.     Σημαντικό ρόλο στην όλη πορεία της υπόθεσης έπαιξε η νομενκλατούρα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, η οποία νομίζει ακόμα ότι μπορεί να νομοθετεί, να κυβερνά από την Αθήνα και να ρυθμίζει κατά πως νομίζει τα θέματα της αγροτικής οικονομίας. Οι παρεμβάσεις της υπηρεσίας χωροταξίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης στην όλη διαδικασία ήταν σκανδαλώδεις, παράνομες και κατάπτυστες.   

Έτσι έμπλεξαν όλη την Ελλάδα και δεν μπορούσε να γίνει καμιά μεταβίβαση και αδειοδότηση σε αγροτεμάχια με σκοπό τη δόμηση.

Υ.Γ. Το γελοίο της υπόθεσης είναι ότι μετά την τελική νομοθετική ρύθμιση, βλέπω πολλούς κυβερνητικούς βουλευτές και περιφερειάρχες να εκδίδουν ανακοινώσεις και να δηλώνουν ότι "κατόπιν ενεργειών τους" (καθένας χωριστά) έδωσαν τη λύση στο πρόβλημα! 
Αυτό το πολιτικό σύστημα αποδεικνύεται σάπιο ως το μεδούλι!

Γιώργος Αγοραστάκης
10.9.2011

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
για την ιστορία…

Απολογία του Γεωργίου Αγοραστάκη, πρώην Αντινομάρχη Χανίων
στο ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ, συνεδρίαση 23.3.2011

"… επί της αποδιδόμενης κατηγορίας υπό την ως άνω ιδιότητά μου, σας αναφέρω τα παρακάτω:

Α)   Η κατηγορία για αλλαγή χρήσης γεωργικής γης στην αναφερόμενη στη δικογραφία περιοχή είναι ανυπόστατη.  Οι χρήσεις γης σύμφωνα με τη νομοθεσία καθορίζονται πολύ συγκεκριμένα και μόνο με κανονιστικές πράξεις είτε συλλογικές είτε ατομικές, οι οποίες οριοθετούν (επί τοπογραφικού χάρτη ακριβώς) τα όρια της χρήσης, όπως επίσης και τους όρους, τους περιορισμούς ή τις απαγορεύσεις για όλες τις κατηγορίες των δομικών κατασκευών.  Τέτοιες κανονιστικές πράξεις χρήσης γης στην αναφερόμενη περιοχή δεν υπήρξαν και δεν υπάρχουν και ως εκ τούτου καμιά παράνομη πράξη με την αδειοδότηση μονάδας που να με αφορά δεν έγινε. 

Συγκεκριμένα οι χρήσεις γης καθορίζονται: από τη χωροταξική νομοθεσία (Νόμος 2508/1997) και τα υπ αυτής προβλεπόμενα χωροταξικά σχέδια, Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ) ή Σχέδια Χωρικής Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ).  
Ο Νόμος 2508/1997 για την χωροταξία και η εκτελεστική του Υ.Α. ΥΠΕΧΩΔΕ 9572/1845/2000 «για τις προδιαγραφές εκπόνησης χωροταξικών μελετών», ορίζουν με κάθε λεπτομέρεια το είδος των χρήσεων γης, το επιτρεπτό ή τους περιορισμούς στις χρήσεις γης,  τους όρους και τους περιορισμούς δόμησης για κάθε χρήση. Η χωροταξική νομοθεσία αναγνωρίζει την ανάγκη της προστασίας της γεωργικής γης και προβλέπει μέτρα περιορισμού της δόμησης και όχι την πλήρη απαγόρευση, εντός των ζωνών με χαρακτηρισμό «γεωργική γη».  Μάλιστα, ο χαρακτηρισμός «Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας» δεν υπάρχει ως χρήση γης πουθενά, ούτε στην χωροταξική νομοθεσία ούτε στα χωροταξικά σχέδια. Παράδειγμα: Το τελευταίο εγκεκριμένο χωροταξικό του Νομού, που είναι το ΣΧΟΟΑΠ Πλατανιά δεν περιλαμβάνει τη χρήση γης «Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας».  Περιλαμβάνει τη χρήση γης «γεωργική γη» και ορίζει στις ζώνες που την χωροθετεί, ως επιτρεπόμενες χρήσεις εκτός από τη κατοικία και πλήθος άλλες κοινόχρηστες, επαγγελματικές και βιομηχανικές.

Στην αναφερόμενη στη δικογραφία περιοχή, χωροταξικό σχέδιο (ΓΠΣ ή ΣΧΟΑΠ) δεν υπάρχει, δεν έχει εκπονηθεί και δεν βρίσκεται στη διαδικασία εκπόνησης και συνεπώς δεν υπάρχουν χωροθετημένες χρήσεις γης. Ως εκ τούτου για οποιοδήποτε δομική κατασκευή  εφαρμόζεται αποκλειστικά το Προεδρικό Διάταγμα 24-5-85, που ορίζει τους όρους και περιορισμούς δόμησης για τις εκτός σχεδίου περιοχές, όπως επίσης και η περιβαλλοντική νομοθεσία (Ν.3010/2002 και τα εκτελεστικά του διατάγματα) που ορίζει τους όρους και περιορισμούς κάτω από τους οποίους κατασκευάζονται και λειτουργούν οι υποχρεούμενες σε περιβαλλοντική αδειοδότηση μονάδες. 

Από τη γεωργική νομοθεσία, αρχής γενομένης από 1998 με το νόμο 2637/1998, ο οποίος έχει τροποποιηθεί με το νόμο 2945/2001, και για τις περιοχές στις οποίες δεν έχουν καθοριστεί χρήσεις γης από εγκεκριμένα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ) ή Σχέδιο Χωρικής Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ) του Νόμου 2508/1997, καθορίζεται ως χρήση γης η «Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας», στην οποία απαγορεύεται η αλλαγής χρήσης.
Συγκεκριμένα:  οι διατάξεις του άρθρου 56 του Ν.2637/1998 όπως αντικαταστάθηκαν με τις διατάξεις του άρθρου 3  παρ. 37 του Ν.2945/2001 προβλέπουν την απαγόρευση αλλαγής  χρήσης (παρ.6), σε αγροτεμάχια που χαρακτηρίζονται με αποφάσεις της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης ως «Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας (ΑΓΥΠ)».
Το ίδιο άρθρο ορίζει συγκεκριμένα κάτω από ποιες διαδικασίες, από ποιά όργανα της Διοίκησης (Διευθύνσεις Αγροτικής Ανάπτυξης Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων) και με ποιες κανονιστικές πράξεις (αποφάσεις) γίνεται ο χαρακτηρισμός της ΑΓΥΠ (παρ.2).
Πρώτα ορίζει πρέπει να καθοριστούν τα κριτήρια  του χαρακτηρισμού με βάση τα οποία κατατάσσεται η γεωργική γη στην κατηγορία της «Αγροτικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας» με την έκδοση ΚΥΑ των Υπουργών Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης (παρ.1). Στην συνέχεια στην βάση αυτών των  κριτηρίων οι Διευθύνσεις Αγροτικής Ανάπτυξης των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων (και μόνον αυτές), με αποφάσεις τους (κανονιστικές πράξεις) πρέπει να οριοθετήσουν (να καθορίσουν τα γεωγραφικά όρια) της «Αγροτικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας» στις περιοχές ευθύνης τους (παρ.2).
Η ίδια παράγραφος  του ιδίου άρθρου ορίζει ότι η Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης εισηγείται στους Υπουργούς ΠΕΧΩΔΕ και Γεωργίας τα γεωγραφικά όρια της «Γεωργικής Αγροτικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας» για την έκδοση ΚΥΑ που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης. Έως τότε ο χαρακτηρισμός της «Αγροτικής Αγροτικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας» γίνεται από την ίδια υπηρεσία (Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης) και μόνον απ’ αυτήν.
Μέχρι σήμερα καμιά εισήγηση της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης της Ν.Α. Χανίων για την έκδοση ΚΥΑ χαρακτηρισμού και καμιά απόφαση οριοθέτησης της «Αγροτικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας» στο Νομό Χανίων δεν έχει γίνει. Καμιά άλλη διαφορετική διαδικασία και κανένα άλλο όργανο (πχ ΝΕΧΩΠ) εκτός από τις Διευθύνσεις Αγροτικής Ανάπτυξης των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων δεν νομιμοποιείται να τις υποκαθιστά και να παίρνει αποφάσεις χαρακτηρισμού της «Αγροτικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας».

ΚΥΑ όμως που να ορίζει τα κριτήρια του χαρακτηρισμού «Αγροτικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας» δεν υπήρχε μέχρι πρότινος (εκδόθηκε μόλις πρόσφατα, 7 Σεπτεμβρίου 2010 – ΚΥΑ 168040/2010 ΦΕΚ Β’1528/2010) και ως εκ τούτου δεν μπορούσε να υπάρξει  - όπως και δεν υπήρξε - καμιά απόφαση των Διευθύνσεων Αγροτικής Ανάπτυξης σ’ όλη την Ελλάδα χαρακτηρισμού και οριοθέτησης «Αγροτικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας», όπως επιτάσσει ο Νόμος.
Είναι σαφέστατη και συγκεκριμένη  η με αρ. πρ. 281/23-11-2007 απάντηση στη Βουλή του αρμόδιου Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης  κ.Κ.Κιλτίδη προς τον βουλευτή Χανίων κ.Μ.Βολουδάκη  για το θέμα και για την περιοχή. Επίσης η με αρ. πρωτ. 2407/7-6-2007 απάντηση της αρμόδιας Δ/σης ΠΕΧΩ της Περιφέρειας Κρήτης προς την Ν.Α. Χανίων.

Κατόπιν αυτών χρήση γης με χαρακτηρισμό  «Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας» όπως ο νόμος ορίζει στην αναφερόμενη περιοχή δεν υπήρξε και δεν υπάρχει μέχρι σήμερα και καμιά παράβαση νόμου αλλαγής χρήσης γης δεν έχει συντελεστεί .

Ο χαρακτηρισμός «αναδασμός» δεν είναι χαρακτηρισμός χρήσης γης που απαγορεύεται η αλλαγή της. Οι «περιοχές που εφαρμόστηκε αναδασμός» δεν είναι άνευ ετέρου περιοχές «Αγροτικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας», αλλά θα μπορούσαν να γίνουν με την διαδικασία του προαναφερόμενου Νόμου 2945/2001. Είναι σαφής η απάντηση της αρμόδιας Διεύθυνσης Πολιτικής Γης / Τμήμα Αναδασμού του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για τις περιοχές που εφαρμόστηκε αναδασμός προς την Ν.Α. Χανίων αρ.πρωτ. 5664/16-10-2007 (επισυνάπτεται). «Από καμιά διάταξη του Ν.674/1977 (για τους αναδασμούς) που ισχύει σήμερα, δεν προκύπτει ότι οι εκτάσεις αυτές χαρακτηρίζονται ως γη υψηλής παραγωγικότητας, όπως επίσης ουδεμία μνεία γίνεται (στο νόμο) όσον αφορά την χρήση των εκτάσεων αυτών…». Οι περιοχές λοιπόν που αναφέρονται στην δικογραφία στις οποίες εφαρμόστηκε αναδασμός δεν έχουν χαρακτηριστεί «Αγροτική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας» για όλους τους λόγους που αναφέρω.

Ο χαρακτηρισμός «Natura 2000» επίσης δεν είναι χαρακτηρισμός χρήσης γης που απαγορεύεται η αλλαγή της. Οι περιοχές  «Natura 2000» είναι περιοχές που λαμβάνονται συγκεκριμένα μέτρα προστασίας της φύσης κατά την έκδοση περιβαλλοντικών όρων για τις μονάδες που είναι υπόχρεες σε περιβαλλοντική αδειοδότηση ώστε να  μην βλάπτεται το περιβάλλον.

Τέλος, θέλω να κάνω μια διευκρίνιση για τις ΝΕΧΩΠ και την αρμοδιότητά τους για το χαρακτηρισμό της Αγροτικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας.  Οι ΝΕΧΩΠ είναι Επιτροπές οι οποίες συστάθηκαν από το παρελθόν στη βάση Νόμου 1337/1983 προκειμένου να γνωμοδοτούν κατά την εκπόνηση των χωροταξικών Σχεδίων. Ο νόμος αυτός καταργήθηκε από το 1997 και αντικαταστάθηκε με το Νόμο 2508/1997 ο οποίος δεν προβλέπει μια τέτοια λειτουργία. Στην πορεία προστέθηκε στις εν λόγω επιτροπές η αρμοδιότητα γνωμοδότησης στον καθορισμό των περιβαλλοντικών όρων μονάδων μέσης και υψηλής όχλησης (κατηγορίες Α1,Α2, Β3) και όχι χαμηλής όχλησης (κατηγορία Β4). Η αρμοδιότητα συνεπώς των ΝΕΧΩΠ περιορίζεται στην έκδοση και μόνον απλών γνωμοδοτήσεων για μονάδες μέσης και υψηλής όχλησης, οι οποίες λαμβάνονται υπόψη από τις κατά περίπτωση αρμόδιες υπηρεσίες, σε περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις.  Και βέβαια οι γνωμοδοτήσεις αυτές δεν αποτελούν πράξεις χαρακτηρισμού «Αγροτικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας» όπως επίσης και δεν είναι δεσμευτικές και υποχρεωτικές, καθόσον από καμιά διάταξη Νόμου προβλέπεται η προηγούμενη σύμφωνη γνώμη της ΝΕΧΩΠ για οποιαδήποτε πολεοδομική ή περιβαλλοντική αδειοδότηση.

Β) Υπήρξα Αντινομάρχης στο παρελθόν στην Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χανίων έως την 31-12-2006, με ορισμένες εκχωρημένες αρμοδιότητες Νομάρχη, μεταξύ των οποίων την αδειοδότηση μονάδων χαμηλής όχλησης. Είναι σαφές ότι στη συγκεκριμένη περιοχή δεν υπήρξαν καθορισμένες χρήσεις γης όπως οι νόμοι προβλέπουν.  Άρα οι άδειες που προσυπέγραψα κατά τη διάρκεια της θητείας μου, κατόπιν εισηγήσεων της υπηρεσίας, είναι απολύτως νόμιμες.
Κατόπιν αυτών αρνούμαι οποιαδήποτε κατηγορία για παράβαση νόμου.
Κατά την διάρκεια της θητείας μου άσκησα τα καθήκοντά μου τηρώντας αυστηρά τη νομοθεσία,  σεβόμενος τα δικαιώματα που ο νόμος δίνει στους πολίτες και χωρίς να έχω δόλο ή πρόθεση κατά την εκτέλεση των καθηκόντων μου να προβώ σε παραβίαση αυτών, με σκοπό να προσπορίσω στον εαυτό μου ή σε άλλον παράνομο όφελος ή να βλάψω το κράτος ή κάποιον άλλο." 

Η απόφαση του δικαστηρίου (αρ.952/2011) ήταν αθωωτική για όλους τους κατηγορούμενους.

Σχετική είναι και η τελευταία τοποθέτησή μου στο Νομαρχιακό Συμβούλιο Χανίων, δες την σελίδα:
«Γη υψηλής παραγωγικότητας» και οικοδομικές άδειες